Moral Story: అనగనగా చంద్రవరం అనే పల్లెటూరు ఉండేది. ఆ ఊరిలో సోముడు అనే ఒక యువకుడు నివసిస్తుండేవాడు. అతడి చిన్నతనంలోనే తల్లిదండ్రులు కన్నుమూయడంతో, వారు వదిలివెళ్ళిన ఒక పాత పెంకుటిల్లు, దానికి ఆనుకుని ఉన్న కొద్దిపాటి సాగుభూమి మాత్రమే సోముడికి దక్కాయి.
అయితే సోముడు పుట్టుకతోనే మహా బద్ధకస్తుడు. కష్టపడి పనిచేసి బ్రతకడం అతడికి అస్సలు ఇష్టం ఉండేది కాదు. రోజంతా ఊరి రచ్చబండ దగ్గరో, గుడి ప్రాంగణంలోనో తిరుగుతూ కాలక్షేపం చేసేవాడు. ఎవరైనా జాలిపడి పెట్టే తిండి తింటూ, రాత్రికి ఎవరింట్లోనో ఒక మూల పడుకుంటూ జీవితాన్ని వెళ్ళదీస్తుండేవాడు.
ఒకటి రెండు రోజులు వరుసగా తిండి దొరకకపోవడంతో, ఆకలి తట్టుకోలేక చాలాకాలం తర్వాత తన సొంత ఇంటికి వెళ్ళాడు సోముడు. ఆ రాత్రి గాఢనిద్రలో ఉండగా అటకపై ఎలుకల సప్పుడు వినిపించి మెలకువ వచ్చింది. నెమ్మదిగా అటక ఎక్కి చూడగా, దుమ్ము పట్టి ఉన్న ఒక పాతకాలపు పెద్ద పెట్టె కనిపించింది. దాన్ని చూడగానే సోముడి కళ్ళు ఆశతో మెరిసాయి. 'ఇంతకాలం ఈ పెట్టెను గమనించలేదే!' అని సంబరపడుతూ, ఎలాగోలా కష్టపడి దాన్ని కిందకు దించాడు.
ఆత్రుతతో పెట్టె మూత తీసి చూసిన సోముడికి తీవ్రమైన నిరాశ ఎదురైంది. అందులో పాతపడిపోయిన, పనికిరాని వస్తువులు మాత్రమే ఉన్నాయి. కోపంతో ఆ వస్తువులను ఒక్కొక్కటిగా బయటకు తీస్తుండగా, పెట్టె అడుగున ఒక పాత తాళపత్ర గ్రంథం కనిపించింది.
దానిపై ఉన్న అక్షరాలను శ్రద్ధగా చదివిన సోముడి ఆనందానికి హద్దులు లేవు. చంద్రవరానికి పశ్చిమ దిశలో ఉన్న దట్టమైన కొండల మధ్య ఒక పాడుబడిన గుడి ఉందని, అక్కడ అపారమైన రహస్య నిధి దాగి ఉందనేది ఆ పత్రం సారాంశం! కానీ, ఆ ప్రదేశానికి ఎలా వెళ్ళాలో తెలిపే దారి వివరాలు మాత్రం అందులో లేవు.
ఎలాగైనా ఆ నిధిని సాధించాలనే పట్టుదలతో సోముడు మరుసటి రోజు ఉదయాన్నే పశ్చిమ దిక్కుగా ప్రయాణమయ్యాడు. రోజంతా నడవడం వల్ల తీవ్రమైన అలసట, ఆకలి ముంచుకొచ్చాయి. దారిలో కనిపించిన ఒక ఊరి వద్ద గ్రామస్థులను అన్నం పెట్టమని వేడుకోగా, వారు ఆ ఊరి పెద్ద భూమయ్య దగ్గరకు వెళ్ళమన్నారు.
సోముడు భూమయ్యను కలిసి తన పరిస్థితిని చెప్పుకుని ఆహారం అడిగాడు. భూమయ్య అతడికి కడుపు నిండా భోజనం పెట్టించాడు. రుచికరమైన భోజనం చేసిన తర్వాత సోముడు కృతజ్ఞతతో, "అయ్యా! పరాయి ఊరిలో నాపై ఇంత ఆదరణ చూపించారు. మీ రుణం ఎలా తీర్చుకోవాలో అర్థం కావడం లేదు" అన్నాడు.
దానికి భూమయ్య నవ్వుతూ, "దానికేం భాగ్యం నాయనా! అలా వెనక్కి వెళ్ళి పశువుల పాకను ఊడ్చి, ఆవులను కడిగి కొట్టంలో కట్టేస్తే నా రుణం సగం తీరినట్లే" అన్నాడు.
సోముడు ఒక్క క్షణం ఆశ్చర్యపోయినా, తిన్న తిండికి రుణం తీర్చుకోవాలని ఆ పని పూర్తి చేశాడు. అలవాటు లేని పని చేయడం వల్ల ఒళ్ళంతా నొప్పులు పుట్టి, ఆ రాత్రికి భూమయ్య ఇంటి అరుగు మీదనే స్పృహలేకుండా నిద్రపోయాడు.
మరుసటి రోజు ఉదయాన్నే భూమయ్య చేతికర్రతో తడుతూ, "లే! పొద్దెక్కింది. ఆ పశువులను కాసేపు అడవికి తోలుకెళ్ళి మేపుకుని తీసుకురా" అన్నాడు.
సోముడు దిక్కులు చూస్తుంటే... "నిన్న తిన్న తిండి బాకీ ఇంకా అలాగే ఉందనే సంగతి మరచిపోయావా?" అని గద్దించాడు భూమయ్య.
వేరే దారి లేక సోముడు పశువులను తోలుకుని అడవికి వెళ్ళక తప్పలేదు. అలా వారం రోజుల పాటు పొద్దున తిన్నదానికి సాయంత్రం, సాయంత్రం తిన్నదానికి మర్నాడు ఉదయం శ్రమించినా... భూమయ్య లెక్కల్లో బాకీ మాత్రం సగానికి సగమే ఉండిపోయేది. "ఈ వెట్టి చాకిరీ కంటే పస్తులు ఉండటమే మేలు" అని గ్రహించిన సోముడు, ఒకరోజు రాత్రి ఎవరికీ చెప్పకుండా పశువులను కొట్టంలో కట్టేసి అక్కడ నుండి పారిపోయాడు.
మరికొంత దూరం ప్రయాణించాక దారిలో అతడికి ఒక జ్ఞానియైన సాధువు కనిపించాడు. సోముడు ఆయనకు ప్రణామం చేసి, "స్వామీ! ఈ కొండల్లో ఎక్కడో ఒక ప్రాచీన శిథిలాలయం ఉందట. అక్కడికి వెళ్ళే దారి చూపి పుణ్యం కట్టుకోండి" అని వేడుకున్నాడు.
సాధువు చిరునవ్వు నవ్వి ఏ సమాధానం చెప్పకుండా ముందుకు సాగిపోయాడు. సోముడు ఆయన వెంటే నడుస్తూ, "మీరు దారి చెప్పాలంటే నేనేం చేయాలో ఆజ్ఞాపించండి స్వామీ!" అని బ్రతిమాలుకున్నాడు.
సాధువు అతడిని తన ఆశ్రమానికి తీసుకెళ్ళి, చేయాల్సిన పనులను పురమాయించాడు. ప్రతిరోజూ తెల్లవారుజామునే లేచి ఆశ్రమం ఊడ్చడం, వాగు నుండి నీళ్ళు మోసుకురావడం, అడవి నుండి పళ్ళు, తేనె సేకరించడం వంటి పనులతో సోముడికి క్షణం కూడా తీరిక ఉండేది కాదు. సోముడి సేవలకు సాధువు సంతృప్తి చెందినట్లు కనిపించాడు.
ఒకరోజు రాత్రి తన కాళ్ళు పడుతున్న సోముడివంక చూస్తూ సాధువు, "నాయనా! ఏదో గుడికి దారి అడిగావు కదా, ఇప్పట్లో అక్కడికి వెళ్ళే ఆలోచన లేదా?" అని అడిగాడు.
సోముడు వినయంగా, "మీరు ఆ మాట ఎప్పుడు అడుగుతారా అని ఎదురుచూస్తున్నాను స్వామీ!" అన్నాడు.
"అసలు అక్కడికి వెళ్ళి ఏం చేస్తావు?" అని సాధువు ప్రశ్నించగా, సోముడు "అది రహస్యం స్వామీ!" అన్నాడు.
సాధువు కళ్ళు తెరిచి, "నువ్వు వెతుకుతున్నది గుప్త నిధి కోసమే కదా?" అని అడిగాడు.
సోముడు తలవంచి, "నన్ను క్షమించండి స్వామీ! నా దరిద్రాన్ని వదిలించుకోవడానికి ఆ నిధి ఒక్కటే నాకు మార్గం" అని ఒప్పుకున్నాడు.
దానికి సాధువు జాలిగా చూస్తూ, "గతంలో నీలాంటి వారు ఎందరో వెళ్ళి ఖాళీ చేతులతో తిరిగి వచ్చారు. అక్కడికి వెళ్ళడం వల్ల ఏ ఉపయోగం ఉండదు నాయనా" అని హెచ్చరించాడు. కానీ సోముడు పట్టువదలకుండా బ్రతిమాలడంతో, సాధువు ఆ ఆలయానికి వెళ్ళే సరిగ్గా ఉన్న మార్గాన్ని వివరించాడు.
మరుసటి రోజు ఉదయాన్నే సోముడు దట్టమైన అడవులు, కొండలు దాటుకుంటూ ఎట్టకేలకు ఆ పాడుబడిన గుడిని చేరుకున్నాడు. ఆలయంలో ఉన్న దేవత విగ్రహానికి ప్రదక్షిణలు చేసి, ప్రాంగణమంతా నిధి కోసం జల్లెడ పట్టాడు. కానీ ఎక్కడా ఏమీ కనిపించలేదు. సాధువు చెప్పిన మాటలు గుర్తుచేసుకుంటూ ఆ రాత్రికి అక్కడే పడుకున్నాడు.
తెల్లవారగానే మళ్ళీ శ్రద్ధగా ఆలయ గోడలను పరిశీలిస్తుండగా, ఒక మూలన గోడలో పదిలపరిచిన ఒక రాగి రేకు కనిపించింది. ఆత్రుతగా దాన్ని చదవగా అందులో ఇలా రాసి ఉంది:
"ఇప్పటికి నీకు కష్టం యొక్క విలువ తెలిసింది. శ్రమించి జీవించడానికంటే గొప్ప నిధి ఈ ప్రపంచంలో వేరేది లేదని తెలుసుకో!"
ఆ మాటలు చదవగానే సోముడికి అంతవరకు ఉన్న అజ్ఞానం తొలగిపోయి, అసలైన జ్ఞానోదయం అయింది. ఉచితంగా వచ్చే నిధి కంటే స్వశక్తితో సంపాదించే శ్రమే గొప్పదని గ్రహించాడు.
వెంటనే ఊరికి తిరిగివచ్చి, తన బద్ధకాన్ని పూర్తిగా వదిలేశాడు. తల్లిదండ్రులు ఇచ్చిన పంట పొలాన్ని దుక్కి దున్ని, కష్టపడి వ్యవసాయం చేస్తూ సుఖసంతోషాలతో జీవించాడు. బద్ధకం మనిషిని దరిద్రంలోకి నెడుతుంది. ఉచితంగా లభించే సంపద కోసం ప్రాకులాడకుండా, కష్టపడి పనిచేసే తత్త్వాన్ని అలవాటు చేసుకుంటే అదే మన జీవితానికి అత్యంత విలువైన నిధిగా మారుతుంది.
Also Read: