మీ ఎదుగుదలను అడ్డుకునే వాళ్లు మీ చుట్టూనే ఉండొచ్చు.. ఈ క్రాబ్ మెంటాలిటీ గురించి తెలుసా?
Motivational Story: ఇతరులను కిందికి లాగడం వల్ల మీరు ఎత్తుకు ఎదగలేరు. మీ కష్టంతో, మీ ఆలోచనలతో, మీ పట్టుదలతో పైకి ఎదిగినప్పుడే నిజమైన విజయం మీ సొంతమవుతుంది.
Motivational Story: ఒక బకెట్లో ఒక పీతను వేశారు. అది మొదట్లో కాస్త ఇబ్బంది పడినా, మెల్లగా తన కాళ్లతో బకెట్ గోడలను పట్టుకుని పైకి పాకడం ప్రారంభించింది. కొంతసేపటికి బకెట్ అంచుకు చేరుకుని బయటపడే ప్రయత్నం చేసింది. కానీ అదే బకెట్లో మరో పీతను వేశారనుకోండి.. అప్పుడు పరిస్థితి మారిపోయింది. మొదటి పీత పైకి ఎక్కేందుకు ప్రయత్నిస్తున్న ప్రతిసారీ రెండో పీత దాన్ని కిందికి లాగడం మొదలుపెట్టింది. ఒకటి పైకి వెళ్లాలని చూస్తే మరొకటి అడ్డుకుంటుంది. చివరికి రెండూ బకెట్లోనే ఉండిపోతాయి. ఈ ఉదాహరణను మనుషుల ప్రవర్తనకు అన్వయిస్తూ చెప్పే భావననే 'క్రాబ్ మెంటాలిటీ' (Crab Mentality) అంటారు.
మనుషుల జీవితాల్లోనూ ఇలాంటి పరిస్థితులు ఎదురవుతుంటాయి. మన పక్కనే ఉండే వ్యక్తి ఎదగడం మొదలుపెట్టగానే కొందరికి సంతోషం కలగదు. అతను సాధిస్తున్న విజయాన్ని అభినందించాల్సింది పోయి, ఎలాగైనా అతన్ని వెనక్కి లాగాలని ప్రయత్నిస్తుంటారు. అతని లోపాలను వెతుకుతారు. లేనిపోని విమర్శలు చేస్తారు. కొన్నిసార్లు తప్పుడు ప్రచారం చేస్తారు. అతని ఆత్మవిశ్వాసాన్ని దెబ్బతీసేలా మాట్లాడతారు. ఎందుకంటే ఎదుటివారి ఎదుగుదల వారికి స్ఫూర్తిగా కాకుండా ఒక ముప్పుగా కనిపిస్తుంది.
ఎదుటివారి విజయం ఎందుకు భయపెడుతుంది?
ఒక వ్యక్తి తన జీవితంలో కష్టపడి పైకి వస్తున్నాడనుకోండి. ఉద్యోగంలో ప్రమోషన్ సాధించవచ్చు. వ్యాపారంలో విజయాలు అందుకోవచ్చు. సమాజంలో మంచి గుర్తింపు తెచ్చుకోవచ్చు. ఆర్థికంగా ఎదగవచ్చు. ఇలాంటి సమయంలో అతని చుట్టూ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరూ ఆనందపడాలని లేదు. కొందరు మాత్రం అతని విజయాన్ని తమ వైఫల్యంతో పోల్చుకుంటారు.
'అతను ఎలా ఎదిగాడు? మనం ఎందుకు ఎదగలేకపోయాం?', 'అతనికి మాత్రమే ఎందుకు గుర్తింపు వస్తోంది?', 'అతను మనకంటే ముందుకు వెళ్తే మన పరిస్థితి ఏంటి?' అనే ఆలోచనలు వారిలో మొదలవుతాయి. ఈ ఆలోచనలు క్రమంగా అసూయగా, అసూయ అభద్రతాభావంగా, ఆ అభద్రత ఇతరులను కిందికి లాగాలనే ప్రవర్తనగా మారవచ్చు.
ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే.. ఎదుటివారి ఎదుగుదల వల్ల నిజంగా మన స్థానం తగ్గిపోదు. ఒకరు విజయం సాధించారంటే మరొకరు ఓడిపోయినట్లు కాదు. కానీ ప్రతి విజయాన్ని పోటీగా, ప్రతి ఎదుగుదలను ముప్పుగా చూసేవారికి ఈ విషయం అర్థం కాదు.
క్రాబ్ మెంటాలిటీ ఉన్నవాళ్లు ఎలా ప్రవర్తిస్తారు?
ఇలాంటి మనస్తత్వం ఉన్నవారు నేరుగా మీకు శత్రువులుగా కనిపించకపోవచ్చు. కొన్నిసార్లు మీ స్నేహితులుగానో, సహోద్యోగులుగానో, పరిచయస్తులుగానో ఉండవచ్చు. మీరు ఏదైనా కొత్త ప్రయత్నం ప్రారంభిస్తే 'నీ వల్ల అవుతుందా?' అని నిరుత్సాహపరుస్తారు. మీరు విజయం సాధిస్తే దాన్ని మీ కష్టానికి ఆపాదించకుండా అదృష్టంగా కొట్టిపారేస్తారు. మీకు మంచి పేరు వస్తే మీపై విమర్శలు మొదలుపెడతారు.
మీరు ముందుకు వెళ్లేందుకు ఒక అడుగు వేస్తే, మీలో సందేహాలు కలిగించే ప్రయత్నం చేస్తారు. మీరు తీసుకునే ప్రతి నిర్ణయంలో తప్పులు వెతుకుతారు. మీ లక్ష్యం నుంచి మీ దృష్టిని మళ్లించేలా ప్రవర్తిస్తారు.
వారి మాటలు వింటూ, వారి విమర్శలకు సమాధానాలు చెబుతూ, వారిని మెప్పించడానికి ప్రయత్నిస్తూ ఉంటే మీ ప్రయాణం అక్కడే ఆగిపోవచ్చు. మీరు ఎదగాల్సిన సమయాన్ని ఇతరులతో వాదించడానికే ఖర్చు చేస్తారు.
ఈ మెంటాలిటీ నుంచి బయటపడటం ఎలా?
ముందుగా మన చుట్టూ ఉన్నవారిని గమనించాలి. ఎవరు మన ఎదుగుదలకు నిజంగా సహకరిస్తున్నారు? ఎవరు మనకు మంచి సలహాలు ఇస్తున్నారు? ఎవరు మన విజయాన్ని మనస్ఫూర్తిగా అభినందిస్తున్నారు? అదే సమయంలో ఎవరు పదే పదే మన ఆత్మవిశ్వాసాన్ని దెబ్బతీస్తున్నారు? అనే విషయాలను గుర్తించాలి.
ప్రతి విమర్శను శత్రుత్వంగా భావించకూడదు. మన మంచిని కోరుతూ చెప్పే నిర్మాణాత్మక విమర్శ మనల్ని మెరుగుపరుస్తుంది. కానీ మనం ఎదగకూడదనే ఉద్దేశంతో చేసే అవమానాలు, నిరుత్సాహపరిచే వ్యాఖ్యలు మాత్రం మనపై ప్రభావం చూపకుండా చూసుకోవాలి.
అవసరమైనప్పుడు అలాంటి వ్యక్తులతో దూరం పాటించాలి. మన లక్ష్యాల గురించి ప్రతి ఒక్కరికీ వివరించాల్సిన అవసరం లేదు. మన సమయాన్ని, శక్తిని మన అభివృద్ధి కోసం ఉపయోగించుకోవాలి. ఇతరులతో పోల్చుకోవడం మానేసి, నిన్నటి మనకంటే ఈరోజు మనం ఎంత మెరుగయ్యామో చూసుకోవాలి.
ఇతరులను కిందికి లాగడం కాదు.. మనల్ని మనం పైకి తీసుకెళ్లాలి!
ఇక్కడ మరో ముఖ్యమైన విషయం కూడా ఉంది. మనం కూడా తెలియకుండానే ఎవరి ఎదుగుదలనైనా అడ్డుకుంటున్నామేమో ఆలోచించుకోవాలి. మన స్నేహితుడు విజయం సాధిస్తే అసూయ పడుతున్నామా? మన సహోద్యోగికి ప్రమోషన్ వస్తే బాధపడుతున్నామా? మనకంటే చిన్నవారు జీవితంలో ముందుకు వెళ్తుంటే వారిని విమర్శిస్తున్నామా? అని ఒక్కసారి మనల్ని మనం ప్రశ్నించుకోవాలి.
ఎందుకంటే క్రాబ్ మెంటాలిటీ ఇతరుల్లో మాత్రమే ఉండదు. కొన్నిసార్లు మనలోనూ దాగి ఉండవచ్చు. దాన్ని గుర్తించి మార్చుకోగలిగితేనే మన వ్యక్తిత్వం ఎదుగుతుంది.
ఆ బకెట్లోని పీతల కథ మనకు చెప్పే సందేశం ఒక్కటే.. ఒకరు పైకి వెళ్లకుండా మరొకరిని కిందికి లాగితే ఇద్దరూ అక్కడే ఉండిపోతారు. కానీ ఒకరి ఎదుగుదలకు మరొకరు సహకరిస్తే ఇద్దరూ ముందుకు వెళ్లే అవకాశం ఉంటుంది.
జీవితం అనేది ఇతరులను ఓడించడానికి చేసే పోటీ కాదు. మన లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి చేసే ప్రయాణం. ఎదుటివారు ఎంత ఎత్తుకు ఎదిగారనే దానికంటే, మనం ఎంత దూరం ప్రయాణించామనేదే ముఖ్యం. అందుకే ఇతరులను కిందికి లాగడానికి ప్రయత్నించే బదులు మన ఎదుగుదలపై దృష్టి పెట్టాలి.
గుర్తుంచుకోండి.. ఇతరులను కిందికి లాగడం వల్ల మీరు ఎత్తుకు ఎదగలేరు. మీ కష్టంతో, మీ ఆలోచనలతో, మీ పట్టుదలతో పైకి ఎదిగినప్పుడే నిజమైన విజయం మీ సొంతమవుతుంది.
Also Read: