Diwali Naraka Chaturdashi Significance: భారతీయ సంస్కృతిలో దీపావళి పండుగకు ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. చీకటిపై వెలుగు, చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి ప్రతీకగా ఈ పండుగను జరుపుకుంటారు. అయితే దీపావళికి ముందు వచ్చే నరక చతుర్దశికి కూడా ఎంతో ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యత ఉంది. ఈ రెండు పర్వదినాల వెనుక ఉన్న ఆచారాలు, విశ్వాసాలు, పౌరాణిక గాథలు తెలుసుకోవడం ఆసక్తికరం.
అభ్యంగన స్నానం ఎందుకు చేయాలి?
ఆశ్వయుజ బహుళ చతుర్దశి రోజున తెల్లవారుజామున నువ్వుల నూనెతో శరీరానికి అభ్యంగనం చేసుకొని స్నానం చేయడం సంప్రదాయంగా వస్తోంది. ఈ ఆచారం వెనుక లక్ష్మీదేవి, గంగామాత అనుగ్రహం లభిస్తుందనే ధార్మిక విశ్వాసం ఉంది. నూనెలో లక్ష్మీదేవి, స్నానపు నీటిలో గంగామాత కొలువై ఉంటారని పురాణ సంప్రదాయాలు పేర్కొంటాయి. ఈ స్నానం ద్వారా అలక్ష్మి తొలగిపోయి సిరిసంపదలు కలుగుతాయని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. ఇంట్లోని వారికి ఆడపడుచులు మంగళహారతులు ఇవ్వడం కూడా ఈ పర్వదినంలోని ప్రత్యేక ఆచారాల్లో ఒకటి.
నరకాసురుడి కథలో సత్యభామ పాత్ర ఏమిటి?
పురాణ గాథల ప్రకారం భూదేవి, విష్ణుమూర్తి వరప్రసాదంతో నరకాసురుడు జన్మించాడు. కఠోర తపస్సుతో తన తల్లి చేతిలో తప్ప మరెవరి వల్ల మరణం సంభవించకూడదనే వరాన్ని పొందాడు. ఆ వరంతో గర్వించిన నరకాసురుడు దేవతలను హింసిస్తూ, అనేకమంది స్త్రీలను బంధించి దురాగతాలకు పాల్పడ్డాడు.
దేవతల మొర ఆలకించిన శ్రీకృష్ణుడు నరకాసురుడిపై యుద్ధానికి వెళ్లాడు. ఈ పోరాటంలో సత్యభామ కూడా ఆయనకు తోడుగా నిలిచింది. యుద్ధ సమయంలో శ్రీకృష్ణుడు మూర్ఛపోయినట్లు నటించడంతో సత్యభామ విల్లు చేపట్టి నరకాసురుడిని సంహరించిందని కథనం చెబుతుంది. సత్యభామ భూదేవి అంశగా భావించబడటంతో ఈ వధకు మరింత పౌరాణిక ప్రాధాన్యత ఏర్పడింది.
దీపావళి రోజు దీపాలు ఎందుకు వెలిగిస్తారు?
నరకాసురుడి సంహారంతో ప్రజలకు విముక్తి లభించిందనే ఆనందానికి గుర్తుగా దీపాలు వెలిగించే సంప్రదాయం ఏర్పడిందని ఒక పౌరాణిక కథనం వివరిస్తుంది. చీకటిని తొలగించి వెలుగును ఆహ్వానించే ఈ ఆచారం కాలక్రమంలో దీపావళి వేడుకల్లో ప్రధాన భాగమైంది. ప్రముఖ జ్యోతిష్యులు పాలేపు చంద్రశేఖర శర్మ వివరించిన ఈ విశేషాలు నరక చతుర్దశి ఆచారాల వెనుక ఉన్న సంప్రదాయాలను, దీపావళి పండుగ ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యతను అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడతాయి.