సాధారణంగా టైప్ 1 డయాబెటిస్ ఉన్నవారిలో ఇమ్యూనిటీ వ్యవస్థ పూర్తిగా బలహీనపడిపోతుంది. దీనివల్ల క్లోమానికి ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి చేయడం కష్టమవుతుంది. ఇక టైప్ 2 డయాబెటిస్ విషయానికి వస్తే, మన శరీరం ఇన్సులిన్కు సరైన ప్రతిస్పందన చూపదు. కొంతమంది టైప్ 1 రోగులు కూడా ఇన్సులిన్ నిరోధకతను ఎదుర్కొంటారు, దీనివల్ల మెటబాలిక్ సమస్యలు వస్తాయి. మరి ఈ మధ్య కాలంలో వినిపిస్తున్న డబుల్ డయాబెటిస్ అంటే ఏమిటి? దీని లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయి? దీనివల్ల షుగర్ నిర్వహణ కూడా చాలా కష్టమవుతుంది. ఇన్సులిన్ నిరోధకత సాధారణంగా టైప్ 2 డయాబెటిస్ వారిలో కనిపిస్తుంది. ఇది క్రమంగా టైప్ 1 రోగులపై కూడా ప్రభావం చూపుతుంది.
డబుల్ డయాబెటిస్ ఉన్నవారు తమ రోజువారీ పనులను చేసుకోవడంలో కూడా ఇబ్బంది పడతారు. డబుల్ డయాబెటిస్ అనేది ఒక ఫార్మల్ డయాగ్నస్టిక్ కేటగిరీకి చెందినది. బ్లడ్ గ్లూకోస్, రక్తపోటు, కొలెస్ట్రాల్ వంటివన్నీ కలగలిసి ఉండటం వల్ల దీర్ఘకాలంలో ఇవి డబుల్ డయాబెటిస్ ప్రభావానికి గురయ్యే ప్రమాదం ఉందని ఆరోగ్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా ఇటువంటి వారు గుండె, కళ్ళు, కిడ్నీ సంబంధిత వ్యాధులకు బారిన పడే అవకాశం ఉన్నందున అత్యంత జాగ్రత్తగా ఉండాలని సూచిస్తున్నారు.
డబుల్ డయాబెటిస్ అంటే ఇన్సులిన్ నిరోధకతతోపాటు టైప్ 1 డయాబెటిస్ కూడా ఉన్న స్థితిని పిలుస్తారు. టైప్ 1, టైప్ 2 డయాబెటిస్లో క్లోమానికి ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి కాదు, దీనివల్ల ఇమ్యూనిటీ వ్యవస్థ బలహీనపడి హార్మోన్ల అసమతుల్యతకు దారితీస్తుంది. ఇక్కడ ఇన్సులిన్ చికిత్స చాలా కీలకం. ఇది మనుగడపై ప్రభావం చూపుతుంది. దీనివల్ల బ్లడ్ గ్లూకోజ్ రక్త ప్రవాహం నుండి కణాలలోకి ప్రవేశించడం కష్టమవుతుంది. రక్తంలో గ్లూకోజ్ స్థాయిలను నియంత్రించాలంటే శరీరానికి తగినంత ఇన్సులిన్ అవసరం. కాబట్టి వైద్యుల పర్యవేక్షణలో ఇన్సులిన్ ట్రీట్మెంట్ తీసుకోవాలి. దీనితో పాటు శారీరక శ్రమ ఇతర జీవనశైలి మార్పులు కూడా చాలా ముఖ్యం.
డబుల్ డయాబెటిస్ హెచ్చరిక సంకేతాలు..
డబుల్ డయాబెటిస్ ప్రధాన లక్షణం రక్తంలో గ్లూకోజ్ స్థాయిలు విపరీతంగా పెరిగిపోవడం.
తరచూ నీరసంగా అనిపించడం. అధిక రక్త చక్కెర వల్ల శక్తి తగ్గి నీరసం వస్తుంది.
అతిగా దాహం వేయడం. గ్లూకోజ్ ఎక్కువగా రక్తంలో ఉండటం వల్ల శరీరంలోని నీరు మూత్రం ద్వారా బయటకు వెళ్లిపోతుంది, దీనివల్ల మళ్ళీ దాహం వేస్తుంది.
తరచూ మూత్ర విసర్జన..కిడ్నీలు రక్తంలోని అధిక గ్లూకోజ్ను మూత్రం ద్వారా బయటకు పంపడం వల్ల తరచూ యూరిన్ చేయాలనిపిస్తుంది.
డబుల్ డయాబెటిస్లో గ్లూకోజ్ స్థాయిలను నియంత్రించడం చాలా కష్టమవుతుంది.
ఈ లక్షణాలు అందరిలో ఒకేలా ఉండకపోవచ్చు, శరీర స్వభావాన్ని బట్టి మారుతుంటాయి. టైప్ 1 లేదా టైప్ 2 డయాబెటిస్ అని తెలిసిన వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించి మందులు వాడటం ఉత్తమం. కొంతమందిలో తరచూ వాంతులు అవ్వడం, కడుపు నొప్పి, హఠాత్తుగా గుండె వేగం పెరగడం లేదా తగ్గడం, కళ్ళు తిరగడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే దానిని 'డయాబెటిక్ కీటో ఎసిడోసిస్' అని పిలుస్తారు.
బరువు పెరగడం ముప్పే..
అకస్మాత్తుగా బరువు పెరగడం కూడా డబుల్ డయాబెటిస్ ప్రమాదాన్ని సూచిస్తుంది, ఇది ఇన్సులిన్ నిరోధకత వల్ల జరుగుతుంది. దీనివల్ల బరువును నియంత్రించడం కూడా కష్టమవుతుంది. శారీరక శ్రమ తప్పనిసరిగా ఉండాలి, ఇది ఇన్సులిన్ పనితీరును మెరుగుపరుస్తుంది. రక్తంలోని గ్లూకోజ్ను నియంత్రణలో ఉంచుతుంది. అలాగే ఆహారపు అలవాట్లలో మార్పులు చేసుకోవాలి. ముఖ్యంగా రిఫైన్ చేసిన కార్బోహైడ్రేట్లు, చక్కెర పానీయాలకు దూరంగా ఉండాలి. తక్కువ క్యాలరీలు తీసుకోవడం, బరువు పెరగకుండా జాగ్రత్తపడటం వంటి చిన్న మార్పులు అవసరం.
కుటుంబ చరిత్ర కీలకం..
మీ కుటుంబ చరిత్రలో ఎవరికైనా టైప్ 2 డయాబెటిస్ ఉంటే, మీకు కూడా వచ్చే అవకాశం ఉంది. జన్యుపరమైన కారణాలు, శరీర నిర్మాణం, శారీరక శ్రమ తక్కువగా ఉండటం దీనికి కారణం కావచ్చు. డబుల్ డయాబెటిస్ రక్తంలోని గ్లూకోజ్ స్థాయిలపై ప్రభావం చూపిస్తూ, రక్తనాళాలను, నాడీ వ్యవస్థను దెబ్బతీస్తుంది, తద్వారా వివిధ అవయవాలపై ప్రభావం చూపుతుంది.
ఇది గుండె ఆరోగ్యాన్ని కూడా ప్రమాదంలో పడేస్తుంది. అధిక రక్త చక్కెర వల్ల కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలు పెరిగి, స్మోకింగ్, ఇన్సులిన్ నిరోధకత వల్ల గుండెపోటు లేదా స్ట్రోక్ వచ్చే ప్రమాదం ఉంది. ఇది కంటి నాడీ వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపి చూపు కోల్పోయేలా కూడా చేయవచ్చు. అంతేకాకుండా, ఇది నరాల వ్యవస్థపై దాడి చేస్తుంది. దీన్ని 'డయాబెటిక్ న్యూరోపతి' అంటారు. దీనివల్ల కాళ్ళలో మంట, జలదరింపు లేదా నొప్పి వంటి సమస్యలు వస్తాయి. కాళ్ళలో గాయాలు పడితే త్వరగా మానవు. అల్సర్లు ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది, దీనివల్ల ఇన్ఫెక్షన్లు త్వరగా సోకే ప్రమాదం ఉంది. కాబట్టి ఎప్పటికప్పుడు వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవడం అవసరం.(Disclaimer: ఈ కథనంలో పేర్కొన్న విషయాలు, సూచనలు కేవలం పాఠకుల అవగాహన, ప్రాథమిక సమాచారం కోసం మాత్రమే అందించాం. ఇది ఎలాంటి పరిస్థితుల్లోనూ వైద్యుల సలహా, నిర్ధారణ లేదా చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయం కానేరదు. ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన ఏవైనా సందేహాలు, సమస్యలు ఉన్నా లేదా కొత్త జీవనశైలి మార్పులు పాటించాలన్నా ముందుగా సంబంధిత వైద్యులను సంప్రదించండి).