Telangana Rice Crisis: దేశవ్యాప్తంగా కూడా రేషన్ ధరలు పెరిగే అవకాశం కనిపిస్తోంది. ప్రధానంగా వానల ప్రభావంతో వరి సాగు భారీగా తగ్గింది, దీనివల్ల కిలో ధర రూ.15 నుండి రూ.20 వరకు పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటికే కొన్ని చోట్ల ధరలు పెరిగాయి. ఒకవైపు ఎండల తీవ్రత పెరగడం, మరోవైపు సన్న బియ్యం ధరలు పెరగడం సామాన్యులకు ఇబ్బందిగా మారింది. నాలుగు నెలల క్రితం కిలో రూ.50-55 మధ్య ఉన్న ధరలు ఇప్పుడు రూ.65 నుండి రూ.83 వరకు చేరాయి. తక్కువ నాణ్యత కలిగిన బియ్యం కూడా రూ.60 పైన ఉంది. నూకల ధరలు కూడా గతంలో ఉన్న రూ.20 నుండి రూ.30 పెరిగాయి. వానాకాలం ధాన్యపు దిగుబడి అంచనాల మేరకు లేకపోవడం వల్ల యాసంగి సాగు కూడా ఇబ్బంది పడే అవకాశం ఉంది. గత ఏడాది సాగు సామాన్యంగా ఉండగా, ఈసారి అది 78 లక్షల ఎకరాలకు పరిమితమయ్యే అవకాశం ఉందని అంచనా.
రాష్ట్రంలో లభ్యత తగ్గే అవకాశం..
తెలంగాణలో సన్న బియ్యం సాగు ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల ఇతర రాష్ట్రాల్లో దీనికి భారీ డిమాండ్ ఉంది. ముఖ్యంగా ఉమ్మడి నిజామాబాద్, నల్లగొండ, ఖమ్మం జిల్లాల్లో సన్న వరి ఎక్కువగా పండుతుంది. అక్కడ కోత మొదలవ్వగానే కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యాపారులు వచ్చి ధాన్యం కొనుగోలు చేస్తున్నారు. దీనివల్ల బెంగళూరు, ముంబై, చెన్నై వంటి నగరాలకు బియ్యం భారీగా సరఫరా అవుతుండటంతో, రాష్ట్రంలో బియ్యం లభ్యత తగ్గే అవకాశం ఉంది. మరోవైపు, రైస్ మిల్లర్లు వ్యాపారులకు ఇవ్వాల్సిన డబ్బులను రెండు నెలలుగా చెల్లించకపోవడం వల్ల, నగదు చెల్లించాకే బియ్యం ఇస్తామని చెబుతున్నారు. దీని ఫలితంగా రిటైల్ షాపుల యజమానులు కూడా ధరలు పెంచే అవకాశం ఉంది.
పౌర సరఫరాల శాఖ ఖరీఫ్ లో సేకరించిన 72 లక్షల టన్నుల ధాన్యంలో 5 లక్షల టన్నులను నిల్వగా గుర్తించింది. ఇది మార్కెట్లో లభ్యతను తగ్గించి ధరల పెరుగుదలకు కారణమవుతోంది. అలాగే, ప్రభుత్వం పీఎంఎఫ్ఎస్ కోసం ఇచ్చే ధాన్యంలో కొందరు మిల్లర్లు అక్రమాలకు పాల్పడుతున్నారు. కొందరు వడ్లు, మరికొందరు బియ్యాన్ని నేరుగా అమ్ముతున్నారు. విజిలెన్స్, ఎన్ఫోర్స్మెంట్ బృందాల విచారణలో సుమారు రూ.2000 కోట్ల విలువైన ధాన్యం మాయమైనట్లు తేలింది. కొందరు మిల్లర్లు ప్రభుత్వ వేలా రకం ధాన్యాన్ని పొరుగు రాష్ట్రాలకు అమ్మేసి, తక్కువ నాణ్యత ధాన్యాన్ని భర్తీ చేస్తున్నారు. రేషన్ బియ్యాన్ని దళారుల ద్వారా తెప్పించుకుని రీసైక్లింగ్ చేస్తున్నారనే ఆరోపణలు కూడా ఉన్నాయి.
రూ.2,000 కోట్ల ధాన్యం మాయం!
పక్క రాష్ట్రాల వ్యాపారులు సన్నధాన్యం సేకరణను అడ్డుకోవడంపై ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవాలని డిమాండ్ వినిపిస్తోంది. బియ్యం దుకాణాల్లో నిల్వలు లేకుండా చూడాలి. దళారుల నుండి నేరుగా వడ్లు కొనుగోలు చేసే మిల్లర్లను కట్టడి చేయాలి. ధాన్యపు కేటాయింపుల సమయంలో మిల్లుల సామర్థ్యాన్ని బట్టి సీడీఎస్ బియ్యంలో నూకల శాతాన్ని తగ్గించడం ద్వారా రీసైక్లింగ్ను అరికట్టవచ్చని అంచనా. నాలుగు నెలల్లో సన్న బియ్యం ధరలు సుమారు 25 శాతం పెరిగాయి. 25 కిలోల బస్తాల ధరలను పరిశీలిస్తే, జేఎస్ఆర్ ప్రీమియం పోలం 83 రూపాయలు, జేఎస్ఆర్ రైస్ 74 రూపాయలు, లలిత సోనా మైత్రి 71 రూపాయలు, కర్నూలు సోనా మసూరి రూ. 71, హెచ్ఎంటీ రైస్ రూ.69 ఉన్నాయి. కిరాణా షాపుల్లో ఇవి మరో పది రూపాయలు ఎక్కువగా విక్రయిస్తున్నారు. వారం రోజుల్లోనే కిలో ధర రూ.20 నుండి రూ.25 పెరగడంతో మధ్యతరగతి ప్రజలు ఇబ్బంది పడుతున్నారు.
రేషన్ బియ్యం అక్రమ రీసైక్లింగ్పై ఆరోపణలు..
ప్రభుత్వం రేషన్ షాపుల ద్వారా సన్న బియ్యం పంపిణీ చేయడం పేదలకు కొంత ఉపశమనాన్ని ఇస్తున్నప్పటికీ, ఈ అక్రమాలను మొదటి దశలోనే అరికట్టకపోతే భవిష్యత్తులో ధరలు ఇంకా విపరీతంగా పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఆ ప్రభుత్వం రేషన్ బియ్యాన్ని డీలర్ల ద్వారా లేదా నేరుగా వ్యాపారులు కొనుగోలు చేయడం లేదని, బదులుగా కొనుగోలుదారుల నుండి కూడా బియ్యాన్ని కొని రైస్ మిల్లర్లకు సరఫరా చేస్తున్నారన్న ఆరోపణలు వస్తున్నాయి. అదే రేషన్ బియ్యాన్ని రీసైక్లింగ్ చేసి, కిలో రూ.70 వరకు బహిరంగ మార్కెట్లో అమ్ముకుంటున్నారనే విమర్శలు కూడా బలంగా వినిపిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వం సన్న బియ్యం పంపిణీ చేయడం ప్రారంభించినప్పటి నుండి రేషన్ బియ్యం పక్కదారి పడుతోందనే ఆరోపణలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. వీటిని అరికడితే బియ్యం ధరలను కొంతవరకు నియంత్రించవచ్చు. దీనిని కూడా అరికట్టకపోతే తెలంగాణలో మాత్రమే కాకుండా దేశవ్యాప్తంగా బియ్యం ధరలు భారీగా పెరిగే అవకాశం ఉంది.
ఎల్ నినో ప్రభావం పేరుతో బియ్యం ధరల పెంపు..
దీనికి ప్రధాన కారణం ఎల్ నినో ప్రభావం వల్ల దిగుబడి తగ్గుతుందనే ప్రచారం కూడా ఉంది. అయితే క్షేత్రస్థాయిలో పరిశీలిస్తే, గతంతో పోలిస్తే సాగు విస్తీర్ణం కొంత తగ్గినప్పటికీ, ఈసారి దేశవ్యాప్తంగా వరి సాగు భారీగానే కొనసాగింది. ఎల్ నినో ప్రభావాన్ని సాకుగా చూపిస్తూ బియ్యం ధరలు పెంచుతున్నారని చెప్పవచ్చు. ఇది కేవలం వ్యాపారులకు మాత్రమే లాభసాటిగా మారింది తప్ప, రైతులకు గానీ లేదా మధ్యవర్తులకు గానీ ఎలాంటి ఉపయోగం లేదు. కేవలం వ్యాపారులు సొమ్ము చేసుకోవడానికే బియ్యం ధరలు పెరుగుతున్నాయని ప్రస్తుత పరిస్థితులు సూచిస్తున్నాయి.